In de werkruimte van het 3D Gilde staan meerder merken 3D-Printers. We werken momenteel met Prusa, Bambu Lab, Ultimaker en op aanvraag ook Creality. Op de kast staat nog een tien jaar oude ‘Prima Printer’ die we als reliek uit de oudheid soms afstoffen en voor de lol laten draaien. Het is ongelofelijk om te zien hoe het 3D-printen zich heeft ontwikkeld van het continu finetunen en afstellen tot een bijna één-druk-op-de-knop ervaring.

De kosten van FDM printen zijn de laatste jaren (mede door Bambu Lab) flink gedaald. Andere merken als het Nederlandse Ultimaker hebben besloten uit deze concurrentiestrijd te stappen en zich te focussen op meer professionele toepassingen. Wanneer we puur kijken naar specificaties en prijs zou je wel gek zijn om geen Bambu Lab aan te schaffen. Daarom is het goed om verder te kijken dan onze neus lang is.

Waar de Bambu printers zich etaleren als goedkope alleskunners staat de Prusa bekend om zijn ‘durability’. Ik gebruik hier expres het Engelse woord omdat duurzaam in het Nederlands een vrij ruim begrip is. Een Prusa heeft nauwelijks onderhoud nodig en wanneer hij kapotgaat kun je hem zelf repareren. Onderdelen zijn voordelig via de webshop aan te schaffen en worden geleverd met een (uitgebreid) stap-voor-stap handleiding. Je kunt de Prusa printers letterlijk tot de laatste schroef uit elkaar halen. Zelf hebben we nu in de acht jaar dat we met Prusa werken twee keer een onderdeel moeten vervangen. Eén keer door slijtage en een tweede door per ongeluk (lees: dommigheid) zelf een sensor te beschadigen. Alle kunststof onderdelen kunnen overigens van de website gedownload worden om zelf te printen.

Kun je een Bambu dan niet repareren? Zeker wel! Wanneer je binnen de garantietermijn problemen hebt krijg je keurig nieuwe onderdelen opgestuurd. Bambu garandeert op de website dat een machine vijf jaar na beëindiging productie ondersteund zal worden en dat is naar mijn mening een zeer redelijke termijn. Jammer genoeg is deze garantie vooral voor de software want wanneer de onderdelen niet meer voorradig zijn heb je toch pech. In de praktijk zien we dat er een bonus Bambu wordt aangeschaft (ze zijn toch zo lekker goedkoop) om bij een eventueel defect de printer direct te kunnen vervangen. Wij vrezen met grote vreze dat er niet eens een serieuze poging gedaan zal worden om de printer te repareren maar letterlijk als wegwerpartikel wordt behandeld.

Europa wil uiterlijk in 2050 een volledig circulaire en klimaatneutrale economie hebben. Een economie waar afval niet meer bestaat en grondstoffen oneindig worden hergebruikt. Om dit te kunnen bereiken zullen we bijvoorbeeld de apparaten die we gebruiken anders moeten ontwerpen. Waar laptops tegenwoordig bij een defect component niet meer te demonteren zijn en een vaatwasser bij een klein mankement als snel is afgeschreven doet Prusa het heel anders.

Prusa ontwerpt apparaten met de gedachte dat ze volledig demontabel moeten zijn. Wanneer een nieuwe printer wordt uitgebracht kan ook een ‘upgrade kit’ worden gekocht om de levensduur van de huidige printer te verlengen. Dit zegt niets over de kwaliteit van de 3D-prints zelf maar draagt wel bij aan de circulaire economie die Europa voor ogen heeft en waar wij als 3D Gilde aan willen bijdragen.

Misschien vinden we hier wel het grootste verschil tussen Prusa Research en Bambu Lab. Om dit beter uit te leggen proberen we in enkele zinnen de geschiedenis van Prusa Research toe te lichten. Joseph Prusa maakte in 2005 deel uit van het RepRap Project. Een initiatief dat als doel had om een printer te maken die zichzelf kon reproduceren. Dit project was volledig open source met als idee dat de nieuwe technologie zich snel kon verspreiden en iedereen die interesse had kon meewerken. Alle tekeningen, hardware en software waren voor iedereen volledig inzichtelijk en zou 3D printen voor iedereen betaalbaar en toegankelijk moeten maken. Deze gedachte is nog steeds de basis van Prusa Research. De software die gebruikt wordt is open source, de CAD modellen staan online en iedereen die wil kan verbeteringen doorvoeren aan zijn of haar Prusa printer.

Bambu Lab daarentegen is de laatste jaren meerdere malen in opspraak gekomen vanwege het schenden van deze vrije gedachte. De software die Bambu gebruikt is een direct afgeleide van de Prusa Slicer. In plaats van de software open te stellen aan derden verkoos Bambu om de slicer naar eigen wens aan te passen en vervolgens (illegaal) op slot te zetten. Ga je via Wifi printen dan loopt alles via een Chinese server. Volgens Bambu Lab is alles veilig en worden er geen privégegevens meegestuurd…  als dat wel het geval zou zijn, zou dat natuurlijk keurig vermeld worden! (Gelukkig is deze optie uit te schakelen via een ‘LAN only mode’). Bambu Lab wordt momenteel van licentieschending beschuldigd en klaagt zelf mensen aan die software verspreiden die het mogelijk maakt om met andere slicers toch via de cloud te kunnen printen.

We noemen het expres geen conclusie omdat iedereen zelf iets met dit verhaal mag doen. De 3D-Printers van Bambu Lab zijn zeer geavanceerde machines met (wat wij begrepen hebben) prima garantiebeleid. Wat betreft printkwaliteit ontlopen ze elkaar niet veel en zijn wij zelf wellicht niet kritisch genoeg. Ik ben bang dat bij een steekproef wij niet het verschil zien tussen prints van een Bambu en een Prusa.
De reden waarom wij voor de Prusa kiezen is een prima prijs gecombineerd met de filosofie dat een 3D-Printer open source moet zijn. Daarbij kan de printer ‘lokaal’ (Tsjechie is relatief dichtbij) aangeschaft worden en is de printer volledig demontabel/upgradable wat hem educatief gezien ook interessanter maakt. Wellicht vind je ons een tikje paranoia maar het feit dat Bambu alle software op slot zet en ons het liefst al onze data via een Chinese server laat lopen vinden wij weinig charmant. Daarom blijven wij voorlopig de Prusa Research fanboys en helpen ook graag de Bambu Lab gebruikers op weg. Het belangrijkste is dat we allemaal blijven spelen met deze prachtige machines.